Toelichting op het jaarverslag

Edwin Dirkse, DMT Environmental Technology

Doel verslag

Met dit jaarverslag informeren we onze stakeholders over onze prestaties in het afgelopen jaar. De NOM definieert haar stakeholders als de partijen die deel uitmaken van de waardeketens en de partijen waarvoor de toegevoegde waarde van de NOM van belang is. De stakeholders worden in volgend hoofdstuk nader gedefinieerd. Hieronder vallen aandeelhouders en subsidieverstrekkers, lokale overheden, ondernemingen in de regio, werknemers, leveranciers, kennisinstellingen, niet-gouvernementele organisaties en burgers in de regio.

Onze stakeholders

Voor het identificeren en selecteren van stakeholders gaat de NOM uit van haar waardeketen (zie Waardecreatiemodel). In het waardecreatiemodel is zichtbaar hoe de toegevoegde waarde van de drie afdelingen van de NOM tot stand komt en welke middelen en partijen daarbij betrokken zijn. De NOM is afhankelijk van haar aandeelhouders, subsidieverstrekkers en opdrachtgevers. De belangrijkste taak van de NOM is het aan elkaar verbinden van de partijen. Zowel financiers als de betrokken partijen merkt de NOM aan als stakeholder.

Met drie provincies als opdrachtgever van NOM FSN voor fondsbeheer, onderscheidt de NOM “overheden als opdrachtgever” als noemenswaardige stakeholders. Hieronder vallen ook de gemeenten als opdrachtgever van NOM FDI voor het genereren van leads voor acquisitie.

De directeur en het management zijn in wisselende samenstelling gesprekspartner in de formele en informele overleggen met aandeelhouders, subsidieverstrekkers en lokale overheden. Daarnaast zijn zij regelmatig in gesprek met werknemers, ondernemingen in de regio en de kennisinstellingen. De uitkomsten van de dialogen zijn belangrijke input voor het aanscherpen van ons beleid en onze strategie. Onderstaande tabel geeft inzicht in de belangrijkste stakeholdergroepen en hun verwachtingen ten aanzien van de NOM.

Stakeholder Contactmomenten Verwachtingen van de stakeholder Ambitie van de NOM
Ondernemingen in de regio - Bijeenkomsten (>10 x per jaar) - De NOM als financier - Financieren van innoverende en groeiende bedrijven
    - De NOM als kennispartner - Schakel tussen regio en buitenland
  - Eén op één afspraken (>1000 x per jaar)   - Kennisbank zijn voor ondernemingen
    - De NOM als schakel tussen instellingen - Ondernemingen verbinden via netwerk
      - Benaderbaar zijn voor huidige en potentiële partners
Aandeelhouder / subsidieverstrekker - AvA (1 x per jaar) - Revolverendheid fonds - Het fonds in stand houden
  - Tussentijdse formele en informele overleggen (>100x/jaar) - Uitvoering regionaal beleid - Doelen NOM behalen, gemeten in prestatie-indicatoren
  - Periodieke verslaglegging (4x /jaar) - Aansluiting rijksbeleid - Draagvlak en betrokkenheid van Provinciale Statenleden
  - Bijeenkomsten aandeelhouders (3) - Informatieverstrekking rol NOM  
Lokale overheden - Individuele en gezamenlijke overleggen met gedeputeerden en/of wethouders (>50x/jaar) -Financieren van innoverende en groeiende bedrijven -Financieren van innoverende en groeiende bedrijven
  - Overleggen met ambtenaren (>100x/jaar) -Uitvoering regionaal beleid  
  - Stakeholderoverleg (periodiek) - Bedrijven begeleiden bij vestiging in regio  
Overheid als opdrachtgever - Provincies vanuit Finance: Provincies vanuit Finance: Provincies vanuit Finance:
  Bij totstandkoming van de Provinciale fondsen: - Adequaat en professioneel beheer van provinciale fondsen. - Financiering voor een zo breed mogelijke doelgroep beschikbaar maken op een professionele en bedrijfseconomische verantwoorde wijze.
  - Overleggen ambtelijk apparaat en bestuurders (Gedeputeerden EZ) - Volgens doelstelling van het specifieke fonds investeringen realiseren. - Succes maken van het fonds d.m.v. maximale benutting met een maximaal revolverend effect.
  Na totstandkoming van de provinciale fondsen: - Zorgen voor bekendheid van het fonds in de provincie bij ondernemers en financiers.  
  - Contact met accountmanager vanuit Provincies    
  - Overleg met gedeputeerde tijdens aandeelhoudersvergadering (1x)    
  - Verslaglegging middels kwartaal en eindejaar rapportages    
  Gemeenten vanuit FDI: Gemeenten vanuit FDI: Gemeenten vanuit FDI:
  - Informeel informeren over voortgang (4x/jaar) - Leads genereren voor acquisitie van buitenlandse bedrijven - Actief leads genereren voor acquisitie t.b.v. vestiging in de regio
Ministerie van EZK - Jaarlijks overleg met de Minister als ROM's - Uitwisseling informatie m.b.t. voortgang opdracht - Substantiële bijdrage aan inhoudelijke samenwerking op landelijk niveau.
  - Regulier gepland overleg met vertegenwoordiging Ministerie als ROM's - Inhoudelijk overleg over intensivering samenwerking Ministerie en ROM's  
Werknemers - Bijeenkomsten gehele organisatie (wekelijks) - Gezonde inspirerende werkomgeving - Een goede werkgever zijn
  -Afdelingsoverleggen (1x / 1-2weken)   - Bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van werknemers
  - Bilaterale overleggen (1x/ 1-2weken) - Als NOM en als werknemer een bijdrage leveren aan Noord-Nederland - Samenwerkingen tussen verschillende afdelingen bevorderen
  - Beoordelingscyclus (jaarlijks)    
Burgers in de regio - Geen formeel georganiseerde contacten - Werkgelegenheid - Creëren en behouden van directe en indirecte werkgelegenheid
Leveranciers - Één op één contacten - De NOM als klant - Inkopen voor goede prijs/kwaliteit verhouding
- Duurzaam inkopen
Kennisinstellingen - Overleggen inzake ontwikkelen of uitvoeren projecten (wekelijks) - Gezamenlijk projecten ontwikkelen en/of uitvoeren - Realiseren van innovatie door verbinden van kennis en bedrijfsleven
NGO's - Bijeenkomsten met belanghebbenden in projecten (>12x/jaar) - Aandacht voor duurzaamheid en MVO - Optimale afweging van de verschillende stakeholderbelangen

Tabel 26: Stakeholders

In onderstaande tabel zijn de specifieke in 2017 besproken vraagstukken weergegeven in de tweede kolom. In de derde kolom is per vraagstuk de reactie van de NOM zichtbaar.

Stakeholder Vraagstukken Reactie NOM
Ondernemingen in de regio Financiering zonder deelname in aandelenkapitaal Introductie aanvullende productvariant: de mezzaninelening
  Waarom niet investeren Overwegingen toelichten
  Financiering bij ontwikkeling van innovatieve ideeën tot vermarktbaar product Onderzoek uitvoeren en investeren in aantrekkelijkheid Noordelijke regio
  Inpassing ondernemingen in de supply chain, beschikbare technologieën In contact brengen kennisinstellingen en/of bedrijven met deze technologieën
Aandeelhouder /
subsidieverstrekker
Waarom niet investeren Overwegingen toelichten
  Staatssteun voorkomen Toetsen nieuwe producten aan staatssteunregels en toetsen rentepercentages
  Terugdringen algemene subsidie en beëindiging kruisfinanciering Project gefinancierd werken (bijv. Greenlincs)
  Financiering bredere doelgroep dan o.b.v. aandeelhoudersinstructie Beheer provinciale fondsen
  Eerlijke campagnes  
  Dividenduitkering Dividenduitkering aan het Rijk
  Toekomstbestendige uitvoeringsorganisatie voor regionaal beleid Akkoord op rol NOM bij uitvoering regionaal economisch beleid
Lokale overheden Waarom niet investeren Toelichten overwegingen
  Onduidelijke acquisitiestructuur in Noord-Nederland Acquisitieafspraken met gemeenten
Overheden als opdrachtgever Geen specifieke vraagstukken anders dan voortgang en strategie Informeren via voortgangsrapportages per kwartaal en eindejaar
Werknemers Zekerheid over werkgelegenheid In gesprek blijven met aandeelhouders / subsidieverstrekkers en lokale overheden over uitvoering regionaal economisch beleid
    Werknemers betrekken en informeren over de ontwikkelingen
Leveranciers Leverancier worden van de NOM Bij aflopende contracten beoordelen van alternatieven
NGO's Geen specifieke vraagstukken Informatie op verzoek met in acht name van vertrouwelijkheid
Burgers in de regio Waarom niet investeren Gegeven de vertrouwelijkheid reageren wij niet publiekelijk
  Hoe we waarde creëren Voortdurend rechtstreeks of via pers en social media toelichting geven

Tabel 27: Stakeholderdialoog in 2017

Materialiteitsanalyse

Om te bepalen welke onderwerpen voor het jaarverslag van de NOM het meest belangrijk zijn  hebben we in 2017 een materialiteitsanalyse uitgevoerd. Externe stakeholders van de NOM zijn via een survey gevraagd om de mate van relevantie van maatschappelijke aspecten aan te geven. Deze relevantie is afgezet tegen de mate van impact die de NOM als organisatie heeft op deze onderwerpen. De resultaten zijn geplot in de materialiteitsmatrix (figuur 12).

Hoe wij sturen op onze materiële thema’s

De onderwerpen rechtsboven in de matrix komen uitgebreid aan bod in ons jaarverslag. Hieronder volgt per cluster materiële onderwerpen wat het onderwerp voor de NOM betekent en hoe we hier een maatschappelijke bijdrage aan leveren.

Economische groei
De NOM heeft als primaire functie het versterken van de economische groei- en innovatiekracht van Noord-Nederland. Namens de aandeelhouders (het Ministerie van Economische Zaken en de provincies Groningen, Drenthe en Fryslân) heeft de NOM de afgelopen decennia deze taak uitgevoerd. Economische groei wordt gerealiseerd door de drie afdelingen, Finance, FDI en BD. Door in te zetten op financieringen, acquisitie, behoud en innovatie voert de NOM haar functie zo effectief mogelijk uit en creëert daarmee duurzame economische waarde voor zijn stakeholders en de maatschappij. Onze doelstellingen, acties en resultaten zijn terug te lezen in het Verslag van de directie en in Kerntaken NOM.

Risicobereidheid
De NOM is een risicofinancier. Dat betekent onder andere dat we kapitaal lenen aan ondernemers die nog geen bewezen track record hebben, of bijvoorbeeld een innovatie hebben ontwikkeld waarvan niet zeker is of deze rendeert. Het is daarom van groot belang voor de NOM om duidelijk te bepalen welke risico’s wij kunnen en durven nemen. De impact van onze risicobereidheid ligt voor een deel bij de ondernemer, maar grotendeels bij ons. Daarom beheersen wij dagelijks onze financiële risico’s door portfoliomanagement. Wij investeren met het oog op revolverendheid en onze aandeelhouders verwachten een bepaald rendement. Hoe wij dit doen staat toegelicht in Risicobeheersingsstrategie en Kerntaken NOM.

Klantvraag centraal
We stellen de vraag van de ondernemers centraal in onze dienstverlening en gaan hierbij verder dan het verstrekken van financieringen. We proberen onze impact zo groot mogelijk te maken door de klantvraag te begrijpen en actief meedenken met de ondernemers. Samenwerking en betrokkenheid van onze medewerkers is uiterst belangrijk.  Daarnaast geven we hier vorm aan door het aanbieden van financieringsadvies via Flinc. Zie ook het Verslag van de directie en Kerntaken NOM.

Inclusieve financiering
Met onze investeringen hebben we een sterke indirecte impact in de Noordelijke economie. Wij vinden het belangrijk om ondernemers kansen te bieden, kansen die ze bij andere financiers minder snel zouden krijgen. Wij investeren dan ook niet alleen in ervaren, maar ook in jonge, minder ervaren ondernemers en kijken altijd naar de kwaliteit van hun plannen. Zie Verslag van de directie, Hoe wij waarde creëren en Kerntaken NOM.

Sociale waarde van onze producten en diensten
De bijdrage die de NOM levert aan de maatschappij hangt samen met onze sociaal-economische doelstelling. Via het uitvoeren van de kernprocessen financiering, acquisitie en behoud en innovatie en business development, wordt een positieve maatschappelijke ontwikkeling nagestreefd voor de regio. Dit komt onder andere tot uitdrukking in de indicatoren gecreëerde/behouden arbeidsplaatsen, investeringen en innovatie in de regio. Zie Verslag van de directie , Hoe wij waarde creëren en Kerntaken NOM.

Ketenverantwoordelijkheid

Als financiële dienstverlener heeft onze ketenverantwoordelijkheid met name betrekking op onze relatie met de ondernemers en bedrijven waarin wij investeren. De NOM beoordeelt of het investeert in een bedrijf of deelneemt in een project, maar neemt geen verantwoordelijkheid voor het duurzaamheidsbeleid van de participaties of deelnemers in een project. De NOM stelt geen expliciete voorwaarden qua duurzaamheidsbeleid bij investeringen en ontwikkelingsprojecten. Echter, veel van de organisaties waar wij mee werken, zijn inherent bezig met duurzaamheid in positieve zin, via innovatie van producten of diensten die maatschappelijke uitdagingen adresseren. Dit is ook het geval voor de clusterorganisaties waarmee wij werken. Een aantal type bedrijven, zoals bijvoorbeeld in de IT- sector, heeft vaak een aanzienlijke milieuvoetafdruk. In het geval van investering of acquirering is dit doorgaans automatisch een onderwerp van gesprek, waarbij we samen zoeken naar oplossingen voor het vergroenen van de grote energiebehoefte.

Indien het de NOM bekend is dat bij potentiële participaties of partners in projecten sprake is van bijvoorbeeld schending van de mensenrechten, omkoping en corruptie, niet naleven van wet- en regelgeving of grote milieurisico’s, heeft dat tot gevolg dat de NOM niet zal investeren in het bedrijf of niet zal samenwerken in een project.

Duurzaam inkoopbeleid
Als relatief kleine organisatie hebben de producten die wij inkopen geen materiële impact vanuit duurzaamheidsperspectief. Uiteraard probeert de NOM bij de inkoop van producten en diensten de principes van duurzaam inkopen maximaal toe te passen, maar gezien de beperkte rol als ketenpartner ten aanzien van leveranciers heeft de NOM nog geen formeel duurzaamheidsbeleid geformuleerd. In het inkoopproces zijn momenteel nog geen waarborgen ingebouwd om toeleveranciers met een verhoogd risicoprofiel te identificeren en er is niet vastgesteld hoe te handelen indien toeleveranciers zich niet houden aan interne of externe codes. Echter, is een dergelijk scenario tot nu toe nog niet voorgekomen.

Over dit verslag

Verslaggevingsbeleid en -richtlijnen

Door te rapporteren volgens GRI brengen we met het jaarverslag focus aan, en rapporteren we enkel over onderwerpen die voor interne en externe stakeholders van belang zijn.

De NOM streeft ieder jaar naar het verbeteren van haar verslaggeving, passend bij de aard, risico's, en kansen van de organisatie. Zo zijn we in het afgelopen jaar van GRI G4 naar de nieuwste GRI Standards richtlijn (toepassingsniveau ‘core’) overgestapt. Het is onze ambitie om onze verslaggeving continue verder te ontwikkelen, waarbij wij duidelijk onze bredere maatschappelijke impact willen laten zien.

Onze verslaggeving wordt extern gewaardeerd. Zo beoordeelt het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat de transparantie van verslaggeving via de Transparantiebenchmark. Met het voorgaande jaarverslag behaalde de NOM 178 van de 200 punten, waarmee we op de vijfde plek in de sector Dienstverlening staan.

Voor nadere informatie over het verslag kunt u contact opnemen via info@nom.nl. De NOM stelt feedback op het jaarverslag op prijs.

Afbakening van dit verslag

Bij het bepalen van de inhoud en de afbakening van het verslag hebben we ons gebaseerd op de wensen van de belanghebbenden via de Materialiteitsanalyse. Het jaarverslag heeft evenals de jaarrekening betrekking op de NOM en haar 100% dochterondernemingen. Het verslag gaat dus niet in op beleid en resultaten van onze participaties. Het gaat immers om minderheidsbelangen, waarop we beperkt invloed hebben. Niet-financiële data ten aanzien van acquisities en desinvesteringen zijn daarom niet opgenomen in het verslag.

Het jaarverslag wordt jaarlijks opgesteld uitgaande van een verslaggevingsperiode van een kalenderjaar. Het vorige verslag d.d. 15 mei 2017 had betrekking op het kalenderjaar 2016, het jaarverslag 2017 is op 23 april 2018 gepubliceerd.

Dataverzameling en consolidatie

De gegevens voor het verslag worden centraal verzameld en geconsolideerd.

De prestatie-indicator investeringen door NOM Finance wordt bepaald op basis van de feitelijke uitstroom van middelen. Maandelijks wordt over het investeringsniveau gerapporteerd door de afdeling Finance en per kwartaal wordt dit afgestemd met de administratie. De prestatie-indicatoren investeringen en gecreëerde arbeidsplaatsen in de regio worden bepaald aan de hand van confirmation letters van de betreffende ondernemingen. Daarmee verklaren de bedrijven dat zij onder andere door samenwerking met de NOM in de regio hebben geïnvesteerd, arbeidsplaatsen hebben gecreëerd. Er wordt uitgegaan van een tijdsperiode van 3 jaar. De data worden gedurende het boekjaar verzameld. Prestaties die niet verifieerbaar zijn of waarvan geen confirmation letters zijn ontvangen worden niet meegenomen in de resultaten van dit jaar, maar zullen worden toegevoegd in het volgende jaarverslag.

De prestatie-indicator Investeringen in Innovatie geeft inzicht in de totale projectkosten van gefinancierde projecten en is gebaseerd op projectvoorstellen, subsidiebeschikkingen of confirmation letters van betrokken partijen. De data worden na afloop van het boekjaar verzameld.

De dataverzameling met betrekking tot de andere niet-financiële aspecten waarover gerapporteerd wordt, vindt jaarlijks na afloop van het boekjaar plaats.

 

Verificatie niet-financiële informatie

De niet-financiële resultaten worden gedurende het jaar door de intern aangewezen functionarissen gemonitord en bijgehouden. Deze data zijn vooralsnog geen onderdeel van externe verificatie en de NOM heeft zich nog geen doel gesteld om dit in de komende verslaggevingsperiodes te laten doen.