Verslag van de directie

Kees Pingen, Smit Kwekerijen

De weg omhoog

In 2017 stond de verankering van onze nieuwe strategie “Ondernemingen doen groeien” centraal. De in 2016 ingezette verandering, waarmee we ons richten op het werken vanuit klantbehoefte, is in de implementatiefase gekomen. In de uitwerking van deze strategie, die aansluit bij onze regie- en adviesrol, wordt de nadruk gelegd op interne samenwerking. Nu al zien wij meer samenwerking tussen de afdelingen Finance, BD en FDI. Het creëren van een open kantoorruimte heeft hier concreet aan bijgedragen.

De in 2016 gestarte projectgroepen gericht op het optimaliseren van de interne organisatie, zijn in 2017 succesvol voortgezet. Zij houden zich onder andere bezig met het in kaart brengen van de juiste competenties intern en op de 'klantreis' afgestemd accountmanagement extern. Op deze manier zijn we op meerdere aandachtsgebieden bezig een nog meer klantgerichte organisatie te worden.  

Het centraal stellen van de klant uit zich ook in een verbreding van onze dienstverlening Flinc, waarbij we MKB-breed ondernemers begeleiden, ook als wij zelf niets kunnen betekenen qua financiering. We zorgen dat ze op een andere plek terecht komen waar hun vraag wel beantwoord kan worden.

In 2017 hebben we KPI’s ontwikkeld om vanaf 2018 het succes van de gekozen strategie te kunnen monitoren. We willen onze toegevoegde waarde als regionale ontwikkelingsmaatschappij breder inzichtelijk maken, onder andere door het meten van de investering vanuit onze participaties, de hoeveelheid geld geïnvesteerd in R&D, de verwachte omzet en werkgelegenheid. Daarnaast willen we in 2018 klanttevredenheid met de gezamenlijke ROM’s gaan meten via de Net Promotor Score.

Onze regierol in de regio wordt steeds sterker

Dankzij bovengenoemde ontwikkelingen komt onze gewenste regierol bij alle activiteiten van de NOM steeds explicieter tot uiting. Toch zien wij nog ruimte om dit verder te ontwikkelen. De dubbelrol die de Provincies hebben, als zowel aandeelhouder en subsidieverstrekker, is soms nog een uitdaging. Onze kennis van wat in het MKB speelt, willen we inzetten om de Provincies te kunnen adviseren en daarmee een nog krachtigere samenwerking te realiseren.

Resultaten in 2017

De ingeslagen weg heeft haar eerste vruchten afgeworpen. Het aantal leads en financieringen is in 2017 toegenomen. Ultimo 2017 hebben we in totaal € 16,1 miljoen geïnvesteerd in 78 bedrijven vanuit de NOM-fondsen en de fondsen in beheer. NOM Foreign Direct Investment heeft eveneens haar doelen bereikt met € 121,7 miljoen aan investeringen en 256 nieuwe arbeidsplaatsen. NOM Business Development heeft de innovatie in Noord-Nederland een impuls kunnen geven met € 15,5 miljoen aan gefinancierde projecten en daarmee de creatie van 10 nieuwe banen en een aanmerkelijke versteviging van de positie van de betrokken bedrijven in hun markten. De NOM zelf sloot het jaar af met een winst van 6,2 miljoen. De winst is met name te verklaren door verkopen van participaties en dividendontvangsten. Het balanstotaal: daalde ca. 8 miljoen t.o.v. 2016. Dit laat zich met name verklaren door verkopen van een aantal grote participaties en de volledige aflossing van een aantal grote leningen. Daarnaast zijn de liquide middelen iets gedaald t.o.v. 2016. Dit komt voornamelijk door dividenduitkeringen aan de Aandeelhouders.

Resultaat Realisatie 2016 Doel 2017 Realisatie 2017
Groei & Innovatie      
FDI: investeringen € 59,1 mln € 100 mln € 121,7 mln
BD: Investeringen in innovatie (gefinancierde projecten) € 21,8 mln € 6 mln € 15,5 mln
F: investeringen € 4,4 mln € 8 - 12 mln € 8,1 mln
F: investeringen vanuit fondsen derden € 7,9 mln - € 8,0 mln
Flinc: directe en indirecte investeringen € 4 mln € 3 mln € 2,7 mln
Werkgelegenheid      
FDI: arbeidsplaatsen 287 200 256
FDI: arbeidsplaatsen behouden 382 - -
BD: arbeidsplaatsen - - 10
F: aantal arbeidsplaatsen bij NOM-deelnemingen 2.863 - 2.540
Flinc: aantal arbeidsplaatsen (potentieel) 150 150 178

Werken aan maatschappelijke impact

Via financiering, het aantrekken van (buitenlandse) investeringen en het faciliteren van innovatie, dragen we bij aan economische groei en, hieraan gekoppeld, de creatie en het behoud van banen. Veel van onze projecten hebben echter een bredere maatschappelijke impact. Circulaire bedrijfsmodellen bijvoorbeeld, zien wij duidelijk aan populariteit toenemen. Wij sturen hier niet bewust op in onze investeringskeuzes, maar zien dat het MKB dat bij ons terecht komt vaak aan innovaties werkt die een maatschappelijke uitdaging adresseren. Vraagstukken rondom grote maatschappelijke domeinen als water, zorg en biobased chemie zijn hier voorbeelden van.

Afgelopen jaar hebben we bijvoorbeeld geïnvesteerd in Detact Diagnostics, een bedrijf dat een baanbrekende methode ontwikkelde die snel de aanwezigheid van ongewenste bacteriën aantoont. Bacteriële infecties vormen wereldwijd een toenemend probleem. De technologie is niet alleen toepasbaar in de medische wereld, maar ook in bijvoorbeeld de cosmetica- of voedingsmiddelenindustrie. Dankzij de snelle ontwikkeling van het bedrijf verstrekten we in 2017 opnieuw financiering en werden wij aandeelhouder.

Ook Web-IQ, een Gronings IT-bedrijf dat geavanceerd ‘big data’ speurwerk verricht op internet is een goed voorbeeld. Zij ontwikkelt technieken voor detectie in het darkweb, het ‘duistere’ deel van het internet, waar illegale handel in wapens, drugs en kinderporno plaatsvindt. Deze technieken zijn een belangrijk hulpmiddel voor politie en justitie. Zij krijgen hier weinig vat op, omdat nog veel handmatig moet worden gezocht. Web-IQ ontving voor deze innovatie de Mr. Gonsalvesprijs, uitgereikt door Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Een andere ontwikkeling, waarin wij als NOM onze rol nog vorm moeten geven, is blockchain. We zien de mogelijke toepassingen en bedrijfsmodellen. Daarom hebben we een werkgroep opgericht en zijn we betrokken bij de online community Dutch Blockchain Coalition. Onze toegevoegde waarde zit van nature meer in het netwerk, het verbinden van initiatieven van starters aan grotere partijen. Afgelopen jaar hebben we samen met partners de Dutch Blockchain Hackathon georganiseerd. 400 coders/blockchain experts werkten mogelijke toepassingen van de technologie uit op gebieden als energie, identiteit, pensioenen, overheid en handel. Blockchain biedt veel kansen. De potentiële impact is enorm.

2018 wordt een oogstjaar

Ook voor 2018 zijn de vooruitzichten positief. De pijplijn is goed gevuld. We hebben een flink aantal leads in ontwikkeling voor financiering, vestiging, uitbreiding, innovatie en combinaties daarvan. Daarmee zal een behoorlijk aantal arbeidsplaatsen gecreëerd kunnen worden.

Als regionale ontwikkelingsmaatschappij dienen wij een maatschappelijk doel. We zijn betrokken, verbindend en gericht op de lange termijn. Dat uit zich ook intern onder NOM-medewerkers. Neem bijvoorbeeld onze collega’s die zich ingezet hebben voor de strijd tegen kanker door mee te doen aan het wielerevent Alpe d’Huzes. Op die manier sloegen zij samen, letterlijk, de weg omhoog in.  Daarnaast stimuleren wij de maatschappelijke betrokkenheid van individuele medewerkers buiten de NOM. Daarvoor is een bescheiden budget beschikbaar gesteld wat door iedere werknemer besteed mag worden aan een maatschappelijk relevant project waar hij of zij actief aan bijdraagt.

S. Jansen, directeur